.Com türk şirketlerinde doğal seleksiyon başladı

Türkiye’de internet pazarı oturmadı. Uzun sürede oturacağa benzemiyor. İnternette aktif rol alma konusunda varolan offline asılı ve görsel medya şirketleri Türkiye’de belirgin bir başarı elde edebilmiş, fark getirebilmiş değiller. Tam tersi Türkiye’nin baba medya grubu Doğan’ın pek çok projesi ölü doğdu ya da öldü. Klasik TV, radyo, gazete mantığı internette maya tutmuyor.

Öte yandan Ersan Özer, eTohum toplantılarında kullanıcı üretimi içeriğin Türkiye’de aslında varolmadığını adeta kanıtlarcasına bir konuşma yapmış. Haklı olduğu kısımlar çok fazla. Ama tek bir unsuru görmezden geliyor. Türkiye’de tek alana hitap eden kullanıcı üretimi içerik sahibi sosyal ağlar henüz yok. Sosyomat’ın özelleştirilebilir gruplar kanalı iyi düşünceydi ama olgunlaşamadı. Bugüne kadar başarılı bir facebook uygulaması bile çıkmadı bu alanda. Ama başarılı örnek olarak tam oturmasada DonanımHaber gösterilebilir. %60′a yakın içeriği kullanıcılar forumlarda üretiyor. Pillinetwork ayrı güzel bir örnek. Bu da yakında asenkron editör onaylı ve tek alanda tek şekilde hizmet veren oluşumların olabileceğini gösteriyor.

Böyle Türkiye’de bakınca .com pek çok şirket iflas bayrağını çekecek.

Weblebi.com iflas ettiğini geçenlerde açıklamıştı. Arkasında Shobbo.com geldi. Fakat konu ne varolan medya şirketlerinin ne de web 2.0 kullanıcı üretimi içerik mantığının işlememesi değil. Asıl neden henüz internet sektörünün yeter feedback tecrübeye sahip olmaması. Bu yüzden pek çok daha başarısız girişimde olacak.

Bu tecrübesizlik özellikle maliyet ve işletme konusunda öngörememezliğe yol açıyor. Özellikle istihdam maliyetleri göz önünde bulundurulmuyor. Kendi istihdamını şirketinde kendisi sağlayan birisi olarak söyleyeyim, bir elemanın istihdamından asla maaşından fazla kar elde etmeyi düşünmeyin. Bu olsa olsa bir hayaldir. Tıpkı bir malı maliyetinin iki karına satmak gibi bir hayal. Bu hayali kurarak bir yazılımla yıllarca düzenli para kazanacağını zannedenler benzeşiyor. Yazılımların evrim gereksinimlerini yazılımcıların, hatta tecrübeli yazılımcıların karşılayabileceğini anlamak lazım. Henüz standartlarının oturmadığına inandığım web yazılım işi Türkiye’nin kendine has şartlarında sektör içinde birbirine uyumlu donelere de sahip değil. Bu uyumsuzluk eğitimsizlik ve tecrübesizlikten kaynaklanıyor. Bu yüzden yurtdışı üretimi, açık ya da özgür yazılımların çözümleride ancak geçici çözümler olabilir.

Bu maliyet ve tecrübesizlik yanında bir diğer sorun : projelerin sahipleri bence dünyada ki teknolojik web evrimi, söz gelimi web 3.0 gibi gelecek senayoları dikkate almıyorlar. Şimdiden bu şekilde bakınca; efiyat.com, cimri.com gibi sitelerin uzun süren bir başarısızlık, kararsızlık süreci yaşayacağını görmek bu açıdan hiç zor değil. Fiyat karşılaştırmak düşünüldüğü kadar faydalı bir model olmayacak.

Özetle şöyle diyebilirim, pek çok .com girişim tıpkı Amerika’da olduğu gibi hüzünle sonuçlanacak. Şu anda Amerika’da olan döneme Türkiye olarak giriyoruz. Fakat şunu unutmamak gerek, ülke olarak böyle bir dönemi hızlı atlatmalıyız. Bu dönemin uzaması zaten az olan zamanımızın daha da azalması, zaten az olan imkanlarımızın daha da imkansızlaşması demek olacak. Şu dönemi türm türk girişimcilerin az yara bere ile atlatması dileğiyle hoşçakalın…

Share