Screenshots : KiralıkEv.org
Updates from Haziran, 2009 Toggle Comment Threads | Keyboard Shortcuts
-
admin
-
mehmet
.Com türk şirketlerinde doğal seleksiyon başladı
Türkiye’de internet pazarı oturmadı. Uzun sürede oturacağa benzemiyor. İnternette aktif rol alma konusunda varolan offline asılı ve görsel medya şirketleri Türkiye’de belirgin bir başarı elde edebilmiş, fark getirebilmiş değiller. Tam tersi Türkiye’nin baba medya grubu Doğan’ın pek çok projesi ölü doğdu ya da öldü. Klasik TV, radyo, gazete mantığı internette maya tutmuyor.
Öte yandan Ersan Özer, eTohum toplantılarında kullanıcı üretimi içeriğin Türkiye’de aslında varolmadığını adeta kanıtlarcasına bir konuşma yapmış. Haklı olduğu kısımlar çok fazla. Ama tek bir unsuru görmezden geliyor. Türkiye’de tek alana hitap eden kullanıcı üretimi içerik sahibi sosyal ağlar henüz yok. Sosyomat’ın özelleştirilebilir gruplar kanalı iyi düşünceydi ama olgunlaşamadı. Bugüne kadar başarılı bir facebook uygulaması bile çıkmadı bu alanda. Ama başarılı örnek olarak tam oturmasada DonanımHaber gösterilebilir. %60′a yakın içeriği kullanıcılar forumlarda üretiyor. Pillinetwork ayrı güzel bir örnek. Bu da yakında asenkron editör onaylı ve tek alanda tek şekilde hizmet veren oluşumların olabileceğini gösteriyor.
Böyle Türkiye’de bakınca .com pek çok şirket iflas bayrağını çekecek.
Weblebi.com iflas ettiğini geçenlerde açıklamıştı. Arkasında Shobbo.com geldi. Fakat konu ne varolan medya şirketlerinin ne de web 2.0 kullanıcı üretimi içerik mantığının işlememesi değil. Asıl neden henüz internet sektörünün yeter feedback tecrübeye sahip olmaması. Bu yüzden pek çok daha başarısız girişimde olacak.
Bu tecrübesizlik özellikle maliyet ve işletme konusunda öngörememezliğe yol açıyor. Özellikle istihdam maliyetleri göz önünde bulundurulmuyor. Kendi istihdamını şirketinde kendisi sağlayan birisi olarak söyleyeyim, bir elemanın istihdamından asla maaşından fazla kar elde etmeyi düşünmeyin. Bu olsa olsa bir hayaldir. Tıpkı bir malı maliyetinin iki karına satmak gibi bir hayal. Bu hayali kurarak bir yazılımla yıllarca düzenli para kazanacağını zannedenler benzeşiyor. Yazılımların evrim gereksinimlerini yazılımcıların, hatta tecrübeli yazılımcıların karşılayabileceğini anlamak lazım. Henüz standartlarının oturmadığına inandığım web yazılım işi Türkiye’nin kendine has şartlarında sektör içinde birbirine uyumlu donelere de sahip değil. Bu uyumsuzluk eğitimsizlik ve tecrübesizlikten kaynaklanıyor. Bu yüzden yurtdışı üretimi, açık ya da özgür yazılımların çözümleride ancak geçici çözümler olabilir.
Bu maliyet ve tecrübesizlik yanında bir diğer sorun : projelerin sahipleri bence dünyada ki teknolojik web evrimi, söz gelimi web 3.0 gibi gelecek senayoları dikkate almıyorlar. Şimdiden bu şekilde bakınca; efiyat.com, cimri.com gibi sitelerin uzun süren bir başarısızlık, kararsızlık süreci yaşayacağını görmek bu açıdan hiç zor değil. Fiyat karşılaştırmak düşünüldüğü kadar faydalı bir model olmayacak.
Özetle şöyle diyebilirim, pek çok .com girişim tıpkı Amerika’da olduğu gibi hüzünle sonuçlanacak. Şu anda Amerika’da olan döneme Türkiye olarak giriyoruz. Fakat şunu unutmamak gerek, ülke olarak böyle bir dönemi hızlı atlatmalıyız. Bu dönemin uzaması zaten az olan zamanımızın daha da azalması, zaten az olan imkanlarımızın daha da imkansızlaşması demek olacak. Şu dönemi türm türk girişimcilerin az yara bere ile atlatması dileğiyle hoşçakalın…
-
mehmet
Bir girişimçi/geliştirici hikayesi…
Proje geliştiriyorsunuz, program geliştiriyorsunuz belki de eğitim süreçleri tasarlıyorsunuz. MMistanbul.com‘dan Zehra Doruk sayesinde dikkatimi çekmiş çok öenmli bir video. Adeta son 3 ayımı ifade ediyor. Çevirilerinden bazıları şöyleymiş;
“5 haftalık bir iş planının 4. haftasındayız ama gereksinimleri yeni öğrendik”, “Yarım günümü daha fazla nasıl iş çıkartabileceğimize dair bir toplantıda harcadım, çalışmak yerine..”, “patron bir magazin dergisinde daha üretken olduğunu okuduğu programın bir kopyasını getirdi ve süreçleri yarı yarıya kısaltacağını sanıyor!”..
O kadar doğru ki, pratik halini yaşadığım için anlatmadan geçemeyeceğim.
İşimiz sanal pos kurulumuydu. İlk etapta bir sayfalık bir form doldurup bankaya ilettik. Sonra banka tarafından istenen ve sitede bulunması gereken visa / master card logosunu, Gizlilik Politikası , Garanti İade Koşulları , Firma Bilgileri , Teslimat Politikası , Müşteri Hizmetleri gibi bilgileri sitemize ekledik. Beklemeye başladık. Bankamızın bunları kontrol etmesi yaklaşık 22 gün sürdü diye hatırlıyorum. Üstünden aylar geçtiği için tam hatırlayamıyorum kusura bakmayın.
Sonra bize bir telefon ve eposta geldi. Test aşamasına sitemizi hazırlamamız için sabit IP, SSL sertifikası gibi şartları hazırlamamız ve XML sistemi kurmamız istendi. Innova firmasının altyapısını kullanan bankamız Ziraat Bank’ın ilk defa pos kurulumu yaptığımız için yönetim paneli giriş kodu göndermediğini anladık. Dökümantasyon ise sadece ASP scriptleri için açıklamalar içeriyordu. İnnova‘dan PHP örnekler talep ettiğimizde bir kaç kaynak gönderdiler ama bir türlü CURL ile XML sorgulamaları yapamıyorduk. Bu sorun bir kaç günümüze mal oldu. Sonra PHP SOAP extention desteği ile yapabileceğimizi ama host firmamızın bu desteği vermediğini öğrendik. CGI gibi kullanmamızı istiyorlardı SOAP kütüphanelerini. Bu konuda uzuuunn süre araştırma yaptıktan sonra asla yeterli türkçe kaynağa ulaşamayacağımı anladım. CURL, SOAP, XML gibi konularda emin olun hiçte öyle fazla bilirkişi yok Türkiye’de. Hele bunların yanında PHP’yi de bilen kaç kişi vardır bilemiyorum. Zira bana Türkiye’den yardım bir ana kadar gelmedi.
Bu sıralarda araştırırken şu anda İngiltere’de bir oyun firmasında çalışan ve sanıyorum master yapan Görkem PAÇACI‘ya denk geldim. Ekşi sözlükte yazdığı bilgi dolu cümleleri okuyup, orada yazar olmadığım için mesaj atamadığımdan sosyomat.com’da kendisine nicki ile ulaşabildim. Sağolsun çok yardımcı oldu ve benim es geçtiğim PHP’nin nuSOAP kütüphanesinin işe yarayabileceğini söyledi. Zira yaradı da. Artık sorgulama yapabiliyorduk.
Ama verilen bilgilerle bir türlü yönetim paneline giriş yapamıyorduk. İnnova’dan teknik danışmanımıza sorduğumuzda sizde giriş kodu yok mu dedi. Evet gelen epostada yoktu. Sonra Bileşim A.Ş.’den giriş kodunu istedik. Kullanıcı adı ve şifremizle kullanınca girebildik. Girince çok şaşırdık. Çünkü sadece girebiliyorduk ama içerde herhangi bir işlem yapamıyorduk. Bu süre zaafında günler su gibi geçmişti. Sanırım bir ay kadar oldu. Bildirince bir süre sonra panelde yetkiler açıldı.
Sonra formlar, alış-veriş sistemimizin SSL ve sabit IP entegrasyonu gibi konuları bir hafta içinde hallettik. Site5.com‘un sabit IP vermek konusundaki hızına şaşırdık. sanırım 2 saat kadar sürdü. 3 gün sonrada tüm proxy IP’ye doğru cevap verir oldu. Bu konularda ettiği yardımdan dolayı Exa System‘den Aykut ARDIÇ’a çok teşekkürler. Bileşim A.Ş.’ye durumu bildirince 3D secure sisteminide istediğini bildirdi. Sistemi alıp bir kaç gün inceledim ama akabinde elimde yeterli döküman olmadığınıda farkettim. Bir hafta inceleme öğrenme süresinden sonra İnnova’ya yeniden döndük ve hem bize hem Bileşim A.Ş.’ye giden döküman verme yetkisi bizde yoktur maili ile mailimizi okurken Bileşim A.Ş.’den 3D secure entegrasyonu için ödkümanları almıştık.
Hızla incelerken farkettik ki 3D secure sistemi visa ve master kart root serverlarına operatör gibi çalışan bankaların tüm kredi kartı işlemlerini düzenli şekilde root servera bildirmesi gibi bir özelliğe sahipti. Acaba visa/master bu sistemi bankalara şart koşarken bunu kasten mi istemişti ? Bir güvensizlik mi söz konusuydu onlar içinde. Garipsedik, üstünde durmak istemedik.
Adeta bize piyangodan çıkan 3d secure sistemde Microsoft Tabanlı iPay sanal pos sistemi birleştiğinde inanılmaz bir yavaşlık olacağını tahmin etmek hiçte zor değildi. Zira Onlinenic.com‘da ortağım işlem yaptığında dakikalarca alış-veriş için bekliyor, browser yönlendirmesi şeklinde işleyen 3d secure sisteminde anne kızlık soyadından parçalar bile isteniyordu. Frame olarak görünen sisteme bakıp mecbur olduğumuzdan istemeyerek işlem yapıyorduk. Bu sistemin bir kaç yüz türk lirasını geçmeyecek bir alış veriş sitesinde cazip olmayacağı gün gibi aşikardı. Sistemde ayrıca alışverişler havada kaldığı için bir şekilde kredi kartı kaydı yapmakta gerekiyordu ki sağladığı güvenliği riskede çeviriyordu bizim için.
Bütün bu gelişmeler sonunda bir şekilde anlaştık ve sistemi sağlayıp 3- 3,5 ay sonunda sistemi entegre edebildik. Aldığımız ücret mi ? Söyleyemeyeceğim kadar komik inanın. Zaten kar amaçlı değil girişim amaçlı yapmıştık işi. Ama yapmaz olsaydık keşke demedik değil.
Sözün ve hikayenin özü Türkiye’de birşey geliştirmek zaten zor. Standartları oturmamış birşeyler geliştirmek daha zor. Vasıf, bilgi, emek, tecrübe isteyen bir işi yapmak çok çok daha zor. Ve bu sırada yeterli bilgiye, tecrübeye, insiyatife sahip olmayan insanlarla uğraşmak hayal edemeyeceğiniz kadar zor. Eğer bir iş için yola çıkıyorsanız bilin ki o koskoca binalı, gözünüzde son teknoloji kullanan şirketler hazır iş modellerini alıp yıllarca Türkiye’ye uyarlamakta zorluk çeken aslında buzdağının tam tersi şekilde duran geliştiriciye ve girişimciye hiçte kolaylık sağlamayan şirketler. Karşınıza çıkacak yüzlerce engel var. Hiç biride bu videodaki gibi yarım günüm gitti gibi komik söylemlere eş değil :)
Şimdiden kolay gelsin, bu videodakileri on kat fazla yaşayacaksınız. Ben çeksem uzun metraj olurdu heralde, hatta bir üçleme rahatlıkla çıkartırım.
( Gerçi bütün bu işleri ben yaptım. Peki neden çoğul konuşuyorum çünkü kurumsal bir yapı altında yaptım, o yüzden diye kendimi kandırayım. )
-
Mehmet SOYLU
Bu yazıyı okuyup geçen günler içinde pek çok kişi benden yardım istedi. Hemen hemen hepsi aynı hikayeyi yaşamış, test sunucusunda işlem yapmak isterken IP numaraları banlanmış vs.
Bugüne kadar durumu müşterimiz ASP sistem kullanarak çözdü sanıyordum. Bu sabah hesap işletim ücreti dönemi yılbaşından başlayacağından bankalardaki hesaplarımı kapatmak için şehir merkezine gittim. Çok erken gittiğimden eski müşterimizi de bir ziyaret edeyim dedim. Öğrendim ki ASP sistemde de bu iş olmamış. Sonunda ziraat bankası ( ya da innova) onlara bir ortak ödeme sayfası açmış ve işlemleri ordan yapar olmuşlar. Sitede kart kullandırma gibi önemli bir sorumluluktan kurtulmuşlar böylece. Tavsiyem sizde böyle bir talepte bulunarak işinize bakın.
-
Gorkem PACACI, and 
Türel Özdil are discussing. 
Gorkem PACACI 05:15 on 11 Eylül 2008 Permalink
Kullanicilar tarafindan olusturulan icerik diyince eksi sozlugu es gecmemek lazim bana kalirsa.
mehmet 13:13 on 11 Eylül 2008 Permalink
Videolarda o söyleniyor Ersan Özer’e. Onunda dediği gibi ekşisözlük jargon eğitimini çaylaklık döneminde yazarlarına zorla da olsa veriyor. Yani ön eğitim yapıyor imla kuralı kaliteli içerik açısından. Çok seçiciler. Yoksa tamamen serbest olup kaliteli bir kaynak oluşturmuş siteler hakkaten yok.
Türel Özdil 10:56 on 12 Eylül 2008 Permalink
Öncelikle kullanıcı içeriği sadece kullanıcının girip bir şeyler yazdığı bir şey değildir bence. Türkiye’de hala adam akıllı gelişmiş kullanıcı içeriği bazlı bir site görmüyorum açıkcası. Bu kesinlikle mevcut siteleri küçümsemek yada hor görmek değil.
Bizde sağlanan içerik 1 cümle, 2 cümle maksimum 10 cümle. Ama kamerayı gerçekten kullanıcı içeriğyle gelişen sitelere çevirdiğinizde karşınıza devasa bilgi kaynakları çıkıyor. Aradığınız her şeyi hatta sorununuza çözüm sunacak kadar sonuç bulabiliyorsunuz.
Sonuç olarak değinmek istediğim konu her şeyden önce “kullanıcı içeriği” nedir ve “bunun için ne tarz kullanıcıya ihtiyaç vardır?” sorularının cevap bulması lazım olduğudur.
Gorkem PACACI 11:41 on 12 Eylül 2008 Permalink
Eksi’nin yazar secmininde oyle kritik bir asama yok, 10 tane entry yaziyorsunuz (ne ile ilgili olursa olsun) ve bu entry’ler birine hakaret icermeyip bir ‘sozluk tanimi’ formatina uyuyorsa sorun yok, onaydan gectikten sonra yazarsiniz. Ne yazarsaniz yazin kimse de sizi yargilamaz. Alenen yanlis bilgi bile verseniz kimse yazdiginizi sorgulamaz, silmez.
Bu serbestligin kotu yani, icerigin cok daginik ve odaksiz olmasi. Fakat eksi hala ayaktaysa bunu bu daginik ve kontrolsuz icerige borclu, cunku su noktada isin eglencesi bu icerigin cokkutuplulugu ve alternatifligine bagli halde. Diger yandan, mesajlar ve ‘idare’ ile olan diyalogun kisitli ama bir o kadar da sicak bir zemine oturmus olmasi bir ‘aile’ kivami getiriyor ve, bu kadar cesitli bilgiye sahip insana bir mesaj uzakta olmak baska bi zevk.
Bu baglamda bence eksi ‘wikipedia’, ‘about.com’, ‘yahoo answers’ gibi sitelerle serbest forumlar arasinda biryere oturmus durumda. Sirf eksi icin yazilmis on sayfalik sosyolojik tahlili de entry olarak okuyabilirsiniz, ‘kurufasulye’ basligina yazilmis ‘dun yedigim leziz yemek’i de.
mehmet 12:04 on 12 Eylül 2008 Permalink
Bence Ekşi tam tersi çok sıkı elemelerden geçiriyor kullanıcıları. İstatistikleride bunu gösteriyor zaten. Mesela;
caylak 141312
onay bekleyen caylak 38458
şeklindeyken;
yazar 13936
kadar yazarı
gammaz 763
kadar gammazı var. Yani içerik kontrol altında denilebilir. Sık sık başının mahkemelerle derde girdiğinide düşünürsek kontrolsüzlük imkansız.
Aslında konu ekşi üzerinde dönüyor ama Ersan Özer’in demek istediğide bu. Ekşi kadar kaliteli kontrollü ya da kontrolsüz ikinci bir site göstermek çok zor. Ama kullanıcı içeriği kaliteli olsa tıpkı akla gelecek video siteleri gibi ona yakın kullanıcı içerikli siteyi bir çırpıda saymamız lazımdı. Ama sayamıyoruz. Bununda dışında medyada internete uygun güncelliği önem ifade edecek bir içerik üretimide yok. En önemli ziyaretçi sayısı alan milliyet.com bile haberlerine bakarsanız çoğunun internetik anlam ifade etmesi zor. Biz de, yani türk milletinde genel olarak sözel bir kültür olduğundan, yazmaya alışık olmadığımızdanda kaynaklanıyor bu sanırım.